„Ludzie dzieciom zgotowali ten los”
(parafraza słów Zofii Nałkowskiej)
Spotkanie z autorką reportażu „27 śmierci Toby’ego Obeda”- panią Joanną Gierak-Onoszko.
16 czerwca 2026r., aula szkolna.
„Życie w katolickiej szkole z internatem imienia Świętej Anny (…) w Fort Albany na północy prowincji Ontario było jak film. A konkretnie jak Pasja Mela Gibsona. (…) kiedy skóra na plecach pękała od uderzeń bicza i grzbiet zalewał się krwią, Jezus miał trzydzieści trzy lata. A Louis tylko dziesięć”.
Fragment rozdziału 3. pt. „Dzieci świętej Anny”
To było nadzwyczajne wydarzenie, niebywała okazja, by porozmawiać z autorką o lekturze omawianej na lekcji. Książkę czytaliśmy w ramach kursu IB. „27 śmierci Toby’ego Obeda” to przejmujący reportaż o systemie szkół rezydencjalnych w Kanadzie i ich ofiarach, wyróżniony licznymi prestiżowymi nagrodami literackimi.
Okazało się jednak, że to książka o znacznie szerszej tematyce. Odnaleźliśmy w niej wiele nurtujących problemów: łamanie praw dziecka i praw kobiet; skutki XIX-wiecznego kolonializmu; niezasłużone, wręcz hiobowe cierpienie dzieci; utrata tożsamości; traumy i post traumy wśród rdzennej ludności Kanady, czyli „Pierwszych Narodów” – obywateli „minus”; rola edukacji w kształtowaniu wiedzy o trudnej przeszłości; nadużywanie władzy.
Pani Joanna Gierak-Onoszko- absolwentka 3LO, pogłębiła szkolną wiedzę o lekturze i znacząco wzbogaciła naszą perspektywę o nowe interpretacje. Mogliśmy dowiedzieć się, w jaki sposób utalentowana reporterka gromadziła dokumentację i prowadziła trudne rozmowy z ocaleńcami. Pytaliśmy o interpretację tytułu reportażu, jego kompozycję, język i styl. Nie zabrakło nawet analogii pomiędzy funkcjonowaniem szkół z internatem i działaniem niemieckich obozów koncentracyjnych podczas II wojny światowej. Gdyby nie ta dyskusja, nigdy nie dowiedzielibyśmy się o roboczym tytule reportażu, który miał brzmieć „Nieutuleni”.
Anita Rzeszowska
